De Tegelse documentairemaakster Maartje Timmermans is gestart met de opnames over de vastelaovesvereniging De Kaetelaers en het Kaetelgerich. Zij wil dit ludieke volksgebruik vast- leggen in een documentaire over het verleden, heden en de toekomst.
Het Kaetelgerich werd voor het eerst in het kloosterdorpje Steyl in 1883 opgevoerd en wellicht nog eerder in Tegelen en kunnen we spreken van het aller oudste volksgerecht van Nederland. Deze bijzondere carnavalstraditie wordt driemaal in de vijf jaar georganiseerd door vastelaovesvereniging De Kaetelaers, waarvan de leden in Limburg bekend staan als de Duuvels van Sjteyl.
Van oudsher werd op vastelaovesdinsdag door Vv. De Kaetelaers tijdens de carnavalsoptocht met een grote Duuvelswagen met een grote vuurspugende drakenkop door de Steyler straten getrokken. Bovenop de wagen staat in plaats van een prins, die de meeste carnavalsverenigingen hebben, de Vors Lucifer als heerser over alle Duuvels en Duuvelkes. Vervolgens wordt de openbare zitting opgevoerd door het gerechtshof, waarin zaken van het afgelopen jaar worden rechtgezet die in de ogen van de burgerij krom zijn. De verdachten worden berecht en hun vonnis direct uitgevoerd: “ de billen schroeien of helemaal de rokende Kaetel in!” Waarbij decennia lang de bevolking luidkeels roept: “Hae môt de Kaetel in, tra-la-la-la-la”
Over de oorsprong van het Kaetelgerich zijn diverse interessante theorieën bekend, waar ook in de documentaire aandacht aan besteed wordt. Zo luidt een van de theorieën, dat door het gevolg van een faillissement van de Wolters Bank er een schrijnende werkloosheid heerste en dat de Tegelse en Steylerse bevolking hun onvrede wilde uiten via een ludiek volkstribunaal. Hiermee zou het Steyler Kaetelgerich zijn geboren.
De documentaire laat ook oude filmpjes zien, zoals bijvoorbeeld uit 1968 toen de alom bekende buutredener “De Prikker”, in zijn rol als Officier van Jusititie, de eerste blote vrouw op tv streng tot de “Kaetel” veroordeelde. Zo is er ook een fragment van de Duuvelswagen te zien in een, voor zover bekend, oudste carnavalsfilm van deze regio, namelijk uit 1928.
Niet alleen het verleden zal belicht worden door Maartje Timmermans, maar juist ook het heden zal een grote rol spelen in haar documentaire. Zo volgt zij langere tijd enkele leden van de Kaetelaers tijdens de voorbereidingen op de komende carnavalsactiviteiten. Door diverse personages in beeld te brengen, wil ze ook een andere kant van deze vastelaovesvereniging laten zien. Ook gaat ze op onderzoek naar welke veranderingen de vereniging doormaakt en hoe De Kaetelaers hun eigen toekomst zien.
De première van de film staat gepland voor november dit jaar op een nog nader te bepalen bijzondere locatie in Steyl.
Eerder maakte Maartje Timmermans een film over pastoor John Dautzenberg uit Tegelen. Haar film ‘Onder het ijs’, waarbij zij een aantal bewoners van een Arnhemse achterstandswijk op subtiele wijze portretteert, werd vorig jaar nog geselecteerd voor de Versaward en o.a. vertoond in het Ketelhuis in Amsterdam. Zie voor verdere info: www.maartjetimmermans.nl